Szkolenie QGIS od podstaw do analiz przestrzennych

Omówienie podstaw systemów informacji geograficznej oraz możliwości wykorzystania programu QGIS w pracy zawodowej. Zakres obejmuje pojęcie GIS, rolę danych przestrzennych, przykłady zastosowań w planowaniu, środowisku, inwestycjach i administracji, a także instalację programu QGIS, podstawową konfigurację środowiska pracy, ustawienia projektu, organizację katalogów i przygotowanie przestrzeni roboczej do ćwiczeń praktycznych.

Przedstawienie interfejsu QGIS, panelu warstw, przeglądarki danych, okna mapy, pasków narzędzi i podstawowych funkcji nawigacji. Zakres obejmuje pracę ze skalą, widocznością warstw, kolejnością warstw oraz układami współrzędnych. Omawiane są układy globalne i lokalne, transformacja danych, odwzorowania kartograficzne, dane wektorowe, rastrowe, punktowe, liniowe, poligonowe, ortofotomapy i numeryczne modele terenu.

Przedstawienie sposobów pozyskiwania danych przestrzennych z publicznych źródeł, geoportali i baz tematycznych. Zakres obejmuje dane administracyjne, środowiskowe, planistyczne, infrastrukturalne, ortofotomapy oraz materiały referencyjne. Omawiane są zasady oceny aktualności, dokładności, kompletności i przydatności danych do pracy w QGIS oraz przygotowanie danych do dalszego wykorzystania w projekcie.

Omówienie korzystania z usług WMS i WMTS w środowisku QGIS. Zakres obejmuje dodawanie usług sieciowych, konfigurację połączeń, wczytywanie warstw podkładowych, pracę z ortofotomapami, mapami tematycznymi i danymi referencyjnymi. Omawiane jest znaczenie usług sieciowych jako źródła aktualnych podkładów mapowych oraz ograniczenia wynikające z braku możliwości pełnej edycji danych udostępnianych w takiej formie.

Przedstawienie możliwości wykorzystania danych OpenStreetMap w projektach QGIS. Zakres obejmuje pozyskiwanie danych drogowych, obiektów, budynków, terenów zielonych, usług i innych elementów przestrzeni. Omawiane są sposoby wczytywania danych, filtrowania wybranych obiektów, oceny przydatności danych OSM oraz wykorzystania ich jako materiału do analiz przestrzennych, map poglądowych i opracowań tematycznych.

Omówienie zasad wczytywania danych przestrzennych do projektu QGIS z różnych formatów i lokalizacji. Zakres obejmuje pliki wektorowe, rastry, dane tabelaryczne, warstwy geopackage, shapefile, usługi sieciowe i dane zewnętrzne. Omawiane są problemy związane z kodowaniem znaków, układami współrzędnych, brakami geometrii, strukturą katalogów oraz poprawnym zapisem danych w projekcie.

Praktyczne omówienie georeferencji map archiwalnych i materiałów rastrowych. Zakres obejmuje wybór punktów kontrolnych, dopasowanie skanu mapy do układu współrzędnych, ocenę błędów transformacji, zapis georeferencjonowanego rastra oraz wykorzystanie map archiwalnych jako podkładu do analiz i porównań przestrzennych. Omawiane są dobre praktyki ograniczania błędów oraz interpretacji materiałów o różnej dokładności.

Omówienie tworzenia własnych warstw wektorowych oraz edycji geometrii obiektów w QGIS. Zakres obejmuje tworzenie warstw punktowych, liniowych i poligonowych, dodawanie pól atrybutowych, digitalizację obiektów, edycję wierzchołków, kontrolę poprawności geometrii oraz zapisywanie danych. Omawiane są zasady tworzenia uporządkowanych warstw, które można wykorzystać w dalszych analizach przestrzennych i opracowaniach kartograficznych.

Omówienie zasad organizacji i zarządzania zbiorami danych przestrzennych w projektach QGIS. Zakres obejmuje strukturę folderów, nazewnictwo warstw, dobór formatów, zapisywanie danych, porządkowanie źródeł, kontrolę wersji roboczych oraz przygotowanie danych do pracy zespołowej. Omawiane jest znaczenie właściwej organizacji danych dla czytelności projektu, ograniczenia błędów i sprawnego wykonywania analiz.

Przedstawienie pracy z tabelami atrybutów oraz kalkulatorem pól jako podstawowymi narzędziami analizy informacji opisowej powiązanej z geometrią obiektów. Zakres obejmuje przeglądanie danych, sortowanie, edycję pól, wyszukiwanie rekordów, kontrolę typów danych, tworzenie nowych pól, obliczenia geometryczne, przeliczanie powierzchni i długości, wykorzystanie wyrażeń oraz przygotowanie danych do dalszych analiz.

Omówienie łączenia danych pochodzących z różnych źródeł oraz selekcji obiektów w QGIS. Zakres obejmuje łączenie warstw przestrzennych, tabel zewnętrznych, danych opisowych i referencyjnych, filtrowanie warstw, selekcję ręczną, selekcję według atrybutów, selekcję według lokalizacji oraz zapisywanie wybranych obiektów. Omawiane są przykłady pracy z dużymi zbiorami danych oraz przygotowania podzbiorów do dalszych analiz.

Przedstawienie zasad wizualizacji danych przestrzennych przez stylizację i etykietowanie warstw. Zakres obejmuje symbole proste, style kategoryzowane, style stopniowane, skale kolorów, przezroczystość, klasyfikację danych, warunki wyświetlania, wybór pól opisowych, formatowanie etykiet, priorytety, maskowanie i ograniczanie nakładania się opisów. Omawiane są dobre praktyki przygotowania czytelnych map tematycznych i lokalizacyjnych.

Praktyczne omówienie przygotowywania profesjonalnych opracowań kartograficznych w QGIS. Zakres obejmuje tworzenie układu wydruku, ustawienie formatu strony, skali, ramki mapy, siatki współrzędnych, legendy, tytułu, opisów, źródeł danych, strzałki północy oraz dodatkowych elementów mapy. Omawiane jest również tworzenie atlasów mapowych, warstwy sterującej, automatyczne generowanie arkuszy i eksport map.

Omówienie narzędzi geoprzetwarzania dostępnych w QGIS oraz ich zastosowania w analizach przestrzennych. Zakres obejmuje tworzenie buforów, przycinanie, agregację danych, narzędzia geometrii, obliczanie powierzchni i długości, naprawę błędów geometrii, selekcje przestrzenne, przecięcia, różnice, sumy, odległości i klasyfikację wyników. Omawiane są przykłady zastosowania analiz w planowaniu inwestycji, środowisku, infrastrukturze i dostępności obiektów.

Przedstawienie zasad pracy z numerycznymi modelami terenu w QGIS. Zakres obejmuje wczytywanie danych wysokościowych, interpretację rastrów wysokościowych, generowanie map wysokościowych, map spadków, warstwic oraz przygotowanie wizualizacji 3D. Omawiane jest wykorzystanie danych terenowych przy analizach inwestycyjnych, środowiskowych, hydrologicznych i krajobrazowych oraz ograniczenia wizualizacji 3D w opracowaniach analitycznych.

Praktyczne omówienie analiz lokalizacyjnych, w tym wyznaczania optymalnej lokalizacji inwestycji. Zakres obejmuje dobór kryteriów, przygotowanie warstw wejściowych, analizę odległości, ograniczeń terenowych, dostępności komunikacyjnej, danych środowiskowych, parametrów działek oraz danych statystycznych. Zajęcia obejmują studium przypadku z przygotowaniem projektu, analizą przestrzenną, wizualizacją wyników, końcową mapą oraz walidacją efektów uczenia się.