Zakres oparty na bloku 1, 3 i 5 rekomendacji RPK nr 1/2026.
Blok 1 · 8 godzin · Rozpoznawanie oszustw komputerowych
ZAKRESRodzaje oszustw i sygnały ostrzegawcze
Phishing, smishing, vishing, oszustwa masowe i ukierunkowane, złośliwe wykorzystanie AI, fałszywe strony logowania i płatności, wiarygodność linków i załączników oraz mechanizm BEC.
Analiza scenariuszy oszustw
Przejęcie poczty, fałszywe faktury, podszywanie się pod przełożonego lub współpracownika, przyczyny podatności MŚP i komunikowanie zagrożeń zespołowi.
Blok 3 · 8 godzin · Odporność na socjotechnikę
ZAKRESMechanizmy i fazy socjotechniki
Ataki techniczne i socjotechniczne, deepfake, kanały ataku, rekonesans, budowanie relacji i zaufania, wywieranie presji oraz phishing masowy i ukierunkowany.
Decyzje i techniki manipulacji
Stres, autorytet, heurystyki i błędy poznawcze, presja czasu, emocje, obietnice nagrody, asertywność, analiza komunikatów i konsultowanie decyzji w sytuacji podwyższonego ryzyka.
Blok 5 · 8 godzin · Podstawy reagowania na incydenty
ZAKRESIdentyfikacja i pierwsza reakcja
Podatność a incydent, poufność, integralność i dostępność, skutki złośliwego oprogramowania, błąd użytkownika a incydent techniczny, zabezpieczenie dowodów i procedura poinformowania właściwego CSIRT.
Ograniczanie skutków i ponownych incydentów
Rozpoznanie zagrożonych danych, minimalizacja dalszego ryzyka, współpraca pomimo presji czasu, analiza przyczyn, usprawnianie procedur i przekazywanie wniosków zespołowi.
Rekomendacja wskazuje metody rozwijające umiejętności: analizę przypadków (case study) oraz ćwiczenia wykonywane samodzielnie lub w grupie. Zadania odnoszą się do zakresu omawianych bloków.
CASE STUDYAnaliza sytuacji i decyzji
Analiza przypadków pozwala wykorzystać wiedzę z danego bloku i omówić konsekwencje działań w środowisku pracy.
Praca indywidualna i zespołowa
Ćwiczenia służą rozwijaniu umiejętności wskazanych w rekomendacji oraz komunikacji i współpracy z innymi pracownikami.
Sprawdzenie efektów uczenia się
Usługa kończy się weryfikacją nabytych efektów. Rada rekomenduje test wiedzy, zadania praktyczne w warunkach symulowanych, zadania decyzyjne, wywiad walidacyjny oraz obserwację w symulacji lub odgrywaniu ról. Szczegółowy sposób weryfikacji określa karta usługi.
Efekty uczenia się według rekomendacji RPK nr 1/2026. Rozwiń efekt, aby zobaczyć wszystkie jego kryteria weryfikacji.
Blok 1 · Rozpoznawanie oszustw komputerowych
1.1Charakteryzuje najczęściej występujące rodzaje oszustw komputerowych.+
- wyjaśnia pojęcia phishing, smishing i vishing oraz wskazuje różnice między nimi,
- rozróżnia oszustwa komputerowe masowe i ukierunkowane, z uwzględnieniem ich charakterystycznych cech,
- wskazuje najczęstsze cele oszustw komputerowych w przedsiębiorstwach, w tym wyłudzanie danych, środków finansowych oraz dostępu do systemów,
- opisuje aktualne trendy w oszustwach komputerowych, w tym złośliwe wykorzystanie sztucznej inteligencji,
- wyjaśnia konsekwencje oszustw dla funkcjonowania przedsiębiorstwa (finansowe, operacyjne, reputacyjne),
- komunikuje współpracownikom informacje o rozpoznanych zagrożeniach związanych z oszustwami komputerowymi.
1.2Rozpoznaje elementy ostrzegawcze w komunikacji elektronicznej.+
- wskazuje cechy charakterystyczne fałszywych stron logowania i płatności,
- ocenia wiarygodność linków i załączników w komunikacji elektronicznej za pomocą dostępnych narzędzi,
- identyfikuje cechy wiadomości phishingowych,
- wyjaśnia mechanizm Business Email Compromise (BEC) i identyfikuje typowe schematy wykorzystania,
- wskazuje kanały komunikacji w przedsiębiorstwach z sektora MŚP, które są wykorzystywane przez cyberprzestępców do realizacji oszustw komputerowych,
- dzieli się wiedzą, informacjami, umiejętnościami w rozpoznawaniu elementów ostrzegawczych w komunikacji elektronicznej z innymi pracownikami.
1.3Analizuje realne scenariusze oszustw komputerowych.+
- omawia scenariusz oszustwa komputerowego, które polega na przejęciu dostępu do poczty elektronicznej, wskazując jego przebieg oraz możliwe skutki,
- omawia scenariusz oszustwa komputerowego, które polega na wyłudzeniu pieniędzy wykorzystując fałszywą fakturę,
- omawia scenariusz oszustwa komputerowego, które polega na podszywaniu się pod przełożonego lub współpracownika,
- wskazuje dominujące typy oszustw komputerowych w przedsiębiorstwach w sektorze MŚP,
- identyfikuje główne przyczyny podatności przedsiębiorstw w sektorze MŚP,
- dzieli się wnioskami z analiz scenariuszy oszustw komputerowych z innymi pracownikami.
Blok 3 · Odporność na socjotechnikę
3.1Charakteryzuje mechanizmy socjotechniczne wykorzystywane w cyberatakach.+
- definiuje pojęcie socjotechniki w cyberbezpieczeństwie,
- rozróżnia ataki techniczne i socjotechniczne, wskazując ich charakterystyczne cechy,
- identyfikuje przykłady złośliwego wykorzystania sztucznej inteligencji, ze szczególnym uwzględnieniem deepfake,
- identyfikuje najczęstsze kanały ataków socjotechnicznych,
- wyjaśnia cele ataków socjotechnicznych,
- wskazuje rolę użytkownika jako potencjalnego celu ataku socjotechnicznego,
- reaguje na próby wywierania presji lub manipulacji w środowisku pracy.
3.2Rozpoznaje fazy ataku socjotechnicznego.+
- omawia istotę etapu rozpoznawania (rekonesansu) potencjalnego celu ataku,
- identyfikuje działania charakterystyczne dla etapu budowania relacji z potencjalnym celem ataku,
- rozróżnia etapy budowania zaufania i wywierania presji,
- opisuje skutki udanego ataku socjotechnicznego dla funkcjonowania przedsiębiorstwa w sektorze MŚP,
- rozróżnia phishing masowy i ukierunkowany,
- wykorzystuje asertywność w kontaktach z osobami wywierającymi wpływ lub nacisk w celu uzyskania informacji.
3.3Buduje nawyki decyzyjne zwiększające odporność na socjotechniki.+
- omawia wpływ stresu na proces podejmowania decyzji,
- omawia wpływ autorytetu na proces podejmowanie decyzji,
- wyjaśnia wpływ heurystyk na proces podejmowania decyzji,
- analizuje konsekwencje ulegania błędom poznawczym,
- unika działania pod wpływem impulsu,
- analizuje komunikat przed udzieleniem odpowiedzi i podjęciem działań,
- konsultuje z pracownikami decyzje w sytuacjach niepewności lub podwyższonego ryzyka.
3.4Rozpoznaje techniki manipulacji psychologicznej stosowane w atakach socjotechnicznych.+
- identyfikuje komunikaty wywołujące presję czasu lub konieczność natychmiastowego działania,
- omawia wpływ emocji na proces podejmowania decyzji,
- identyfikuje komunikaty, które mają na celu podszywanie się pod przełożonego lub instytucję publiczną,
- rozpoznaje komunikaty wywołujące posłuszeństwo wobec autorytetu,
- identyfikuje cechy charakterystyczne komunikatów, które zawierają obietnice nagrody,
- informuje współpracowników o rozpoznanych próbach manipulacji w komunikacji elektronicznej.
Blok 5 · Podstawy reagowania na incydenty
5.1Identyfikuje zdarzenia mogące stanowić incydent cyberbezpieczeństwa.+
- rozróżnia pojęcia podatności i incydentu cyberbezpieczeństwa,
- identyfikuje przykłady naruszeń poufności, integralności i dostępności,
- wskazuje konsekwencje infekcji złośliwym oprogramowaniem dla przedsiębiorstwa,
- odróżnia incydent techniczny od błędu użytkownika,
- identyfikuje najczęściej występujące rodzaje incydentów cyberbezpieczeństwa w przedsiębiorstwach z sektora MŚP,
- informuje innych pracowników o zaobserwowanych nieprawidłowościach.
5.2Podejmuje podstawowe działania ograniczające skutki incydentu cyberbezpieczeństwa.+
- wskazuje działania podejmowane bezpośrednio po wykryciu incydentu cyberbezpieczeństwa,
- zabezpiecza dowody i zachowuje podejrzaną wiadomość lub plik
- omawia procedurę poinformowania właściwego CSIRTu o incydencie cyberbezpieczeństwa,
- identyfikuje rodzaj zagrożonych danych,
- omawia zasadę minimalizacji dalszego ryzyka,
- działa zgodnie z dobrymi praktykami i współpracuje z pracownikami w sytuacji kryzysowej, pomimo presji czasu.
5.3Stosuje działania ograniczające ryzyko ponownych incydentów.+
- analizuje przyczyny najczęściej występujących incydentów cyberbezpieczeństwa w przedsiębiorstwach z sektora MŚP,
- wskazuje działania usprawniające procedury bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie,
- przekazuje informacje współpracownikom o wnioskach wynikających z incydentu cyberbezpieczeństwa,
- współpracuje z pracownikami w celu wdrażania działań zapobiegających incydentom,
- wskazuje zasady cyberhigieny zmniejszają ryzyko przyszłych incydentów.
